BDO Spółki Giełdowe nr 2 (15) Luty 2010

A   A   A

Odpis aktualizujący należność, rezerwa – utworzenie, wykorzystanie, rozwiązanie

(Autor: Marcin Sypuła, Źródło: BDO)

 

W celu prawidłowego ujawniania w sprawozdaniu finansowym informacji o wielkości utworzenia, wykorzystania oraz rozwiązania odpisów aktualizujących należności  i rezerw konieczne jest dokonywanie stosownych księgowań. Jednolity sposób księgowania pozwoli w prosty sposób na wykazanie poszczególnych wartości zgodnie z ich treścią ekonomiczną.

 

Zgodnie z ustawą o rachunkowości odpisy aktualizujące wartość należności zalicza się odpowiednio do pozostałych kosztów operacyjnych lub do kosztów finansowych - zależnie od rodzaju należności, której dotyczy odpis aktualizacji (art. 35b, pkt. 2) - utworzenie. Należności umorzone, przedawnione lub nieściągalne zmniejszają dokonane uprzednio odpisy aktualizujące ich wartość (art. 35b, pkt. 3) - wykorzystanie. W przypadku ustania przyczyny, dla której dokonano odpisu aktualizującego równowartość całości lub odpowiedniej części uprzednio dokonanego odpisu aktualizującego zwiększa wartość danego składnika aktywów i podlega zaliczeniu odpowiednio do pozostałych przychodów operacyjnych lub przychodów finansowych (art. 35c) - rozwiązanie.

 

Rezerwy zalicza się odpowiednio do pozostałych kosztów operacyjnych, kosztów finansowych lub strat nadzwyczajnych, zależnie od okoliczności, z którymi przyszłe zobowiązania się wiążą (art. 35d, pkt. 2) - utworzenie. Powstanie zobowiązania, na które uprzednio utworzono rezerwę, zmniejsza rezerwę (art. 35d, pkt. 3) - wykorzystanie. Niewykorzystane rezerwy, wobec zmniejszenia lub ustania ryzyka uzasadniającego ich utworzenie, zwiększają na dzień, na który okazały się zbędne, odpowiednio pozostałe przychody operacyjne, przychody finansowe lub zyski nadzwyczajne (art. 35d, pkt. 4) - rozwiązanie.

 

W celu ujawnienia informacji o ruchach na odpisach aktualizujących należności lub rezerw wystarczy zsumować zapisy na powyższych kontach:

  • po stronie Ma - utworzenie (zapisy w powiązaniu z kontami kosztów)
  • po stronie Wn - rozwiązanie (zapisy w powiązaniu z kontami przychodów)
  • po stronie Wn - wykorzystanie (zapisy w powiązaniu z kontami zobowiązań, należności).

 

sg15_rys34

  1. Utworzenie odpisu aktualizującego, rezerwy.                             
  2. Rozwiązanie odpisu aktualizującego, rezerwy.                           
  3. Wykorzystanie rezerwy.                           
  4. Wykorzystanie odpisu aktualizującego.                           

 

Co do zasady utworzenie odpisu lub rezerwy nie stanowi kosztu uzyskania przychodu dla celów podatku dochodowego. Wartość rozwiązania nie stanowi przychodu podatkowego. Wykorzystanie stanowi statystyczny koszt podatkowy (jeśli odpis lub rezerwa została utworzona w poprzednich okresach obrachunkowych).

 

Problem występuje w przypadku utworzenia odpisu lub rezerwy i jego wykorzystania w tym samym okresie obrachunkowym. W poniższym przykładzie zaprezentowano 3 możliwości ewidencji utworzenia i wykorzystania rezerwy oraz ich wady i zalety.

 

Metoda 1.

sg15_rys35  

  1. Utworzenie rezerwy.                                
  2. Wykorzystanie rezerwy w tym samym okresie.                           

 

Wykorzystanie rezerwy stanowi statystyczny koszt podatkowy, co powoduje wykazanie zerowego kosztu podatkowego w omawianym okresie. Metoda nieprawidłowa.

 

Metoda 2.

 sg15_rys36

 

  1. Utworzenie rezerwy.                                
  2. Rozwiązanie rezerwy (w tym samym okresie).                           
  3. Ujęcie faktycznego kosztu/zobowiązania (w tym samym okresie).

                       

Wynik księgowy i podatkowy prawidłowy. Niestety, sposób księgowania błędnie informuje o wystąpieniu rozwiązania rezerwy. Faktycznie nastąpiło wykorzystanie. Metoda nieprawidłowa.

                                                                                                         

Metoda 3.

 sg15_rys37

 

  1. Utworzenie rezerwy.                                            
  2. Storno. Korekta utworzonej rezerwy (w tym samym okresie).                                      
  3. Ujęcie faktycznego kosztu/zobowiązania (w tym samym okresie).                                           

Korekta (storno) utworzonej rezerwy i faktyczne ujęcie poniesionego kosztu/zobowiązania powoduje ustalenie prawidłowego wyniku księgowego i podatkowego. Powstaje ujemny zapis po stronie Ma na koncie rezerwy, który interpretujemy jako wykorzystanie. Metoda prawidłowa.



Marcin Sypuła

Autor jest ekspertem w Dziale Audytu BDO, Oddział w Katowicach.


<< powrót

KONTAKT

Zadaj nam pytanie a nasz ekspert skontakuje się z Tobą w najbliższym czasie

NASZE BIURA

Sprawdź gdzie w Polsce znajdziesz nasze biura
ARCHIWUM

WYSZUKIWARKA

Wpisz poniżej szukane słowo lub frazę
Wyszukiwanie zaawansowane
Biuletyn

Kategoria
Autor

Źródło

SUBSKRYPCJA

Chcesz otrzymywać najnowsze informacje o naszych szkoleniach? Zapisz się!

SZKOLENIA

NASI PARTNERZY