BDO Spółki Giełdowe nr 12 (1) Grudzień 2008
A A A
Prezes z polisą(Autor: Małgorzata Dygas, Źródło: Gazeta Bankowa)
Większość władz dużych spółek z dominującym kapitałem zagranicznym ma ubezpieczenie D&O wykupione przez spółkę-matkę, ponieważ na rozwiniętych rynkach finansowych należy ono do standardu.
W połowie lat trzydziestych ubiegłego stulecia powstało ubezpieczenie OC członków władz spółek (zwane też Directors & Officers), aby chronić ich władze po krachu na nowojorskiej giełdzie. Ubezpieczenia D&O dotarły z Ameryki do Europy w latach siedemdziesiątych XX w. W Polsce pojawiły się w 1992 r., a jego pierwszym oferentem było AIG Poland TU (obecnie AIG Europe, oddział AIG Europe z siedzibą w Paryżu). W 1995 r. ubezpieczenie D&O wprowadziło TUiR WARTA. Obecnie oferują je również: TU Allianz Polska, STU Ergo Hestia, Generali TU, PZU. Mimo że ubezpieczenie OC członków władz spółek jest obecnie powszechne na rozwiniętych rynkach kapitałowych, to w Polsce ich nabywcami są głównie zarządy spółek notowanych na warszawskiej giełdzie. Wynika to m.in. z tego, że te spółki są poddane wnikliwej obserwacji, ponieważ mogą przynieść straty finansowe szerokiemu gronu akcjonariuszy, zatem są też potencjalnie narażone na większe ryzyko roszczeń.
Solidarna odpowiedzialność
Adresatem ubezpieczeń Directors & Officers są osoby zasiadające w zarządach, radach nadzorczych, a także prokurenci spółek z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółek akcyjnych. Ubezpieczenie chroni te osoby od skutków ich nieprawidłowego działania, przez co rozumieć można między innymi nadużycie zaufania, działanie na szkodę firmy, przekroczenie umocowania, złożenie oświadczenia fałszywego lub wprowadzającego w błąd czy też naruszenia praw pracowniczych. W pewnych sytuacjach (poza winą umyślną członków władz) w zakres ubezpieczenia D&O mogą wchodzić roszczenia inwestorów o straty związane ze spadkiem wartości akcji w wyniku na przykład błędnie skalkulowanych prognoz. W 95 proc. to właśnie spółka wychodzi z roszczeniem przeciwko zarządowi, jednemu z członków, że jej interes został naruszony decyzją danej osoby. Jeżeli po ujawnieniu szkody spółka nie wystąpi z roszczeniem, to w prawa roszczącego wchodzi każdy akcjonariusz.
Istotą ubezpieczenia OC członków władz spółek jest doprowadzenie do odrzucenia zarzutów (wysuniętych w stosunku do członka zarządu) za pomocą wszelkich środków prawnych. Takie rozwiązanie jest korzystne dla towarzystwa, ale także ubezpieczonego. Roszczenie do spółek kapitałowych może być zgłoszone zarówno do zarządu, jak i poszczególnych członków. Nie ma to większego znaczenia, ponieważ występuje solidarna odpowiedzialność pomiędzy poszczególnymi osobami władz spółki. Zatem roszczenie można przesłać do prezesa. Jeżeli nie wniósł on sprzeciwu w trakcie podejmowania przez zarząd decyzji skutkującej roszczeniem, to jest on również współodpowiedzialny z innymi członkami zarządu. Prezes, korzystając z odpowiedzialności solidarnej, może również wskazać na inną osobą z zarządu jako winną zaistniałej sytuacji w spółce.
Przezorne spółki-matki
Jeśli chodzi o liczbę zawartych umów ubezpieczeń D&O, to daleko nam jeszcze do rozwoju tych ubezpieczeń w Europie Zachodniej, choć oferta w naszym kraju nie odbiega zakresem od dostępnej w innych państwach. W ostatnich latach daje się zauważyć wzrost popytu na tego typu ubezpieczenia, a co z tym się wiąże, wzrost przypisu składki z tych ubezpieczeń. Większość władz dużych spółek z dominującym kapitałem zagranicznym ma ubezpieczenie D&O wykupione przez spółkę-matkę, ponieważ na rozwiniętych rynkach finansowych należy ono do standardu. Obecnie największe zainteresowanie ubezpieczeniem okazują zarządy spółek o dużej kapitalizacji, notowanych na GPW oraz z udziałem akcjonariuszy zagranicznych, którzy coraz częściej stawiają wymaganie posiadania polisy D&O. Ale są i duże spółki notowane na warszawskiej giełdzie, które nie mają takiego ubezpieczenia. W Polsce ubezpieczenie Directors & Offices kupują także niektóre małe spółki z o.o. rozpoczynające działalność, których władze mają świadomość zagrożeń, a jednocześnie traktują takie ubezpieczenie jako dodatkowy argument „za" dla kontrahentów.
Z dobrą przeszłością
Ubezpieczenie władz spółki kapitałowej odbywa się na różnych warunkach w poszczególnych towarzystwach. Umowę zawiera się bezosobowo, przez spółkę (jest ubezpieczającym). Towarzystwa przyjmują najchętniej do ubezpieczenia członków władz spółki, która prowadzi działalność w Polsce co najmniej trzy lata, nie jest z sektora finansowego, np. w AIG Polska można ubezpieczyć władze każdej spółki kapitałowej, także takich osób, wobec których mogą zostać wysunięte roszczenia w innych państwach. Towarzystwa oczekują przedstawienia przez spółkę szczegółowych wyników finansowych, statutu spółki, informacji, czy spółka emitowała lub zamierza emitować akcje, planowane zmiany w akcjonariacie oraz fuzje, także informacji o członkach zarządu. Ważna jest branża, w jakiej działa spółka, kwota, na jaką ma zostać zawarte ubezpieczenie. Minimalna suma ubezpieczenia (SU) wynosi np. 500 tys. zł, maksymalna nawet do kilkudziesięciu mln USD.
Składka za ubezpieczenie jest uzależniona od co najmniej trzech czynników: kondycji finansowej spółki, branży w jakiej działa i SU. Opłata za ubezpieczenie władz spółki wynosi od kilku tysięcy złotych rocznie do kilkuset (jest to na ogół kilka procent SU). Ubezpieczenie D&O jest zawierane na rok. Może być odnawiane na tych samych warunkach lub innych, jeżeli zmieniała się np. kondycja finansowa spółki, zaistniało zdarzenie, które skutkowało wystąpieniem z roszczeniem wobec władz spółki. Polisa D&O działa w okresie rocznym, niekoniecznie kalendarzowym i ubezpiecza wszystkich członków zarządu, którzy w tym okresie pełnili funkcje.
Małgorzata Dygas << powrót zobacz także artykuły |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
