• Świat giełdy
• Rachunkowość giełdowa
• Sprawozdawczość finansowa
• Instrumenty finansowe
• Prawo i orzecznictwo
• Bankowość i finanse
• Fundusze inwestycyjne i emerytalne
• Rozmowa miesiąca
• Dobre praktyki
• Raportowanie
• Podatki
• Jak wejść na giełdę
• Rynek NewConnect
• Finanse spółek
• Rynek ubezpieczeniowy
• Literatura biznesu

Typowe błędy popełniane przez spółki przy wypełnianiu prospektu emisyjnego

Jak wynika z informacji KNF, nie było jeszcze spółki, do której dokumentów ofertowych nie zostałyby zgłoszone uwagi. W 2006 roku do wszystkich prospektów, razem z emisjami na rynku wtórnym, Komisja zgłosiła około 10,5 tysiąca uwag. Korzystając z tego olbrzymiego doświadczenia, Komisja Nadzoru Finansowego opracowała szczegółowy zestaw błędów popełnianych przez spółki i ich doradców przy wypełnianiu prospektu emisyjnego. Opracowanie nosi tytuł „Zestawienie najczęściej występujących problemów i błędów w dokumentacji składanej przez emitentów w Komisji Nadzoru Finansowego w ramach postępowań w sprawie zatwierdzania prospektów emisyjnych i aneksów".

Skutkiem błędów i nieprawidłowości w prospektach emisyjnych jest konieczność uzupełniania i poprawiania dokumentów przez spółkę i jej doradców, co wydłuża okres postępowania przed Komisją Nadzoru Finansowego. Celem informacji opublikowanej przez KNF jest zwrócenie uwagi podmiotów uczestniczących w wypełnianiu prospektu na typowe problemy i błędy - charakterystyczne dla postępowań prospektowych.

1. Główne kategorie błędów i nieprawidłowości

1.1. Braki i błędy we wniosku i załącznikach:

• nieprawidłowe wypełnienie formularza wniosku (np. brak podstawy prawnej, brak oznaczenia przedmiotu wniosku, brak opisania papierów wartościowych objętych wnioskiem),
• brak opłaty skarbowej,
• brak wymaganych załączników (np. uchwał walnego zgromadzenia),
• brak podpisów pod wnioskiem lub podpisy niezgodne z reprezentacją ujawnioną w krajowym rejestrze sądowym.

1.2. Braki i błędy w dokumentach korporacyjnych:

• błędy w uchwałach zgromadzenia akcjonariuszy (niespójności, niezgodność z kodeksem spółek handlowych),
• błędy w wyciągu z krajowego rejestru sądowego (np. błędy w liczbie akcji, nieaktualne dane o członkach organów spółki),
• zapisy statutu niezgodne z charakterem spółek publicznych.

1.3. Brak danych wymaganych w prospekcie przepisami prawa:

• brak danych wymaganych przez Rozporządzenie 809/2004,
• prospekt nie uwzględnia wytycznych zawartych w Rekomendacji CESR,
• dane przedstawione za nieprawidłowy okres lub w podziale na niewłaściwe kategorie,
• kolejność przedstawianych informacji niezgodna z załączonym do wniosku wykazem informacji,
• brak poprawnych sprawozdań finansowych,
• brak sprawozdania finansowego pro forma,
• brak lub błędy w opiniach biegłych rewidentów dotyczących sprawozdań finansowych,
• sprawozdań pro forma, prognozy wyników.

1.4. Informacje niezgodnie z wymogami prawa:

• zasady dystrybucji akcji w ofercie publicznej niezgodne z Ustawą o ofercie publicznej
• na przykład brak uwzględnienia regulacji dotyczących ceny emisyjnej,
• nieuwzględnienie w treści prospektu emisyjnego praw poboru i praw do akcji, które także powinny być objęte prospektem i w sposób właściwy opisane.

 1.5. Błędna interpretacja przepisów:

• błędna interpretacja przepisów Ustawy o ofercie publicznej, Rozporządzenia 809/2004 i Rekomendacji CESR.

1.6. Błędy wynikające z braku staranności:

• niezgodność tych samych informacji w różnych miejscach prospektu (np. liczba akcji, wartość inwestycji),
• brak stron lub powtórzenia stron,
• brak w prospekcie emisyjnym rozdziału lub punktu (punktów),
• błędy literowe, gramatyczne, ortograficzne.

1.7. Inne problemy:

• niezrozumiały język, szczególnie w opisie działalności spółki,
• pobieżny opis, niewyjaśniający istoty informacji i jej związku z działalnością emitenta,
• brak podawania źródeł danych liczbowych i opinii eksperckich.

2. Szczegółowa lista najczęściej występujących błędów

1. Prospekt emisyjny i wniosek o zatwierdzenie prospektu - emitenci nie uwzględniają informacji odnośnie praw poboru i praw do akcji jako papierów wartościowych objętych prospektem emisyjnym w związku z ich dopuszczaniem do obrotu na rynku regulowanym. Między wnioskiem a prospektem są rozbieżności.
2. Kolejność informacji - niezgodna z art. 25 Rozporządzenia 809/2004.
3. Zakres czasowy - emitenci nie zwracają uwagi na zakres czasowy i moment w czasie, jaki jest wymagany przez Rozporządzenie 809/2004 w odniesieniu do poszczególnych wymogów informacyjnych.
4. Opis środków trwałych - nie uwzględnia wymogów pkt. 8.1 załącznika I do Rozporządzenia 809/2004 i pkt. 146 Rekomendacji CESR.
5. Informacje wymagane zgodnie z pkt. 10.1 załącznika I do Rozporządzenia 809/ 2004, tj. „źródła kapitału" - nieprecyzyjne tłumaczenie ang. resources (zasoby) sprawia, że emitenci podają często wyłącznie informacje o kredytach/pożyczkach, a więc formach finansowania.
6. Informacje wymagane zgodnie z pkt. 10.2 załącznika I do Rozporządzenia 809/ 2004, tj. „źródła i kwoty oraz opis przepływów środków pieniężnych emitenta" - w wielu przypadkach emitenci poprzestają na przepisaniu liczb z rachunku przepływów wraz z ich opisowym przedstawieniem i wyliczeniem procentowego udziału poszczególnych pozycji, natomiast nie wskazują zdarzeń gospodarczych, które powodowały te przepływy.
7. Prognozy wyników - emitenci nie podają założeń lub podają bardzo ogólne założenia.
8. Prognozy wyników - przedstawiciele emitentów ubiegających się o zatwierdzenie prospektu często podają w różnego rodzaju publikacjach, wywiadach lub raportach bieżących (spółki notowane) dane mogące stanowić element prognozowanych wyników finansowych, natomiast w prospekcie emisyjnym wskazują, że żadnej prognozy nie sporządzali. Zdarza się również, że wraz z ofertą publiczną i wprowadzeniem akcji do obrotu na rynku regulowanym emitenci przechodzą na sporządzanie skonsolidowanych sprawozdań finansowych, w prospekcie zamieszczając jeszcze wyłącznie dane jednostkowe. Emitentów obowiązuje formalny wymóg sporządzenia prognoz na zasadach zapewniających porównywalność z historycznymi informacjami finansowymi. Natomiast dla inwestorów przynajmniej równie ważna jest możliwość porównania tych prognoz w przyszłości z faktycznie osiągniętymi wynikami.
9. Emitenci często pomijają w prospekcie informacje wymagane zgodnie z pkt. 23.2. załącznika I i pkt. 10.4. załącznika III do Rozporządzenia 809/2004 (odnośnie informacji/raportów od osób trzecich) mimo że w prospekcie powołują się na zewnętrzne źródła informacji.
10. Emitenci często tylko bardzo ogólnie przedstawiają cele emisji. Nie przedstawiają celów alternatywnych, jeśli osiągnięcie celu głównego jest niepewne.
11. Zwolnienie emitenta z obowiązku publikacji informacji w prospekcie:
    1. obejmowanie wnioskiem o niepublikowanie informacji opóźnionych może spowodować niedopuszczalną sytuację, gdy data podania do publicznej wiadomości informacji opóźnionej ma nastąpić w okresie ważności prospektu;
    2. spółki występują o zwolnienie z obowiązku publikacji szerokiego zakresu informacji, co stawia w wątpliwość możliwość wypełniania w przyszłości przez takiego emitenta obowiązków informacyjnych spółki publicznej.
12. Brak oświadczenia wprowadzających o prawidłowości prospektu.
13. Ograniczenie oświadczenia emitenta o prawidłowości prospektu do wybranych rozdziałów.
14. Prospekty emisyjne najczęściej nie zawierają ostatecznej ceny oferowanych papierów wartościowych (znacznie rzadziej ostatecznej ich liczby) co powinno skutkować zamieszczeniem informacji, o której mowa w art. 54 ust. 1 Ustawy o ofercie publicznej.
15. Rozbieżność informacji dotyczących tej samej kwestii, ale zamieszczonych w różnych miejscach prospektu.
16. Niezgodność informacji w prospekcie z dokumentami korporacyjnymi (uchwały, KRS).
17. Informacje o transakcjach z podmiotami powiązanymi z emitentem odbiegające od zakresu wymaganego Rozporządzeniem 809/2004.
18. Niezgodność sporządzenia sprawozdań finansowych z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (mimo że opinia biegłego rewidenta wskazuje na zgodność).
19. Błędne rozumienie przepisów określających zakres i sposób sporządzenia danych finansowych pro forma i w konsekwencji prezentowanie danych finansowych odbiegających od wymaganych.
20. Braki w informacjach o osobach zarządzających i nadzorujących emitenta.
21. Często ogólnikowe opisywanie czynników ryzyka (w praktyce wskazujące, że ryzyko właściwie nie istnieje albo jest znikome), uwypuklanie działań emitenta mających na celu zmniejszenie ryzyka, albo wskazywanie na czynniki ryzyka zupełnie nieistotne, które potencjalnie w przyszłości mogą wystąpić, co zaciemnia całość informacji o ryzykach.
22. Emitenci posiadający grupę kapitałową (zamieszczający skonsolidowane sprawozdania finansowe w prospekcie) powinni zamieścić informacje w zasadzie o całej grupie kapitałowej, a nie tylko o samym emitencie, jednak często informacje o podmiotach zależnych są ogólnikowe lub pominięte.
23. Emitenci często nie podają albo podają w bardzo ogólnym zakresie informacje o znacznych umowach zawieranych w ramach ich podstawowej działalności.
24. Obowiązek sporządzenia, zatwierdzenia i publikacji aneksu do prospektu emisyjnego (art. 51 ust. 1 Ustawy o ofercie publicznej) ciąży również na spółkach podlegających już bieżącym i okresowym obowiązkom informacyjnym, o czym często te spółki zapominają. W konsekwencji aneksują prospekty z opóźnieniem (często dopiero po interwencji ze strony urzędu KNF).

Źródło: Dane Komisji Nadzoru Finansowego.

Pełna treść artykułu, z przykładem: plik pdf

Uwaga: niniejszy artykuł stanowią podrozdziały 4.3.10.-4.3.13.1 rozdziału 4 „Droga na giełdę - krok po kroku" książki - pracy zbiorowej ekspertów BDO pt. „Droga na giełdę. Jak przygotować spółkę do emisji publicznej" wydanej przez Difin, 2008 r. Więcej informacji o tej książce zamieszczamy w dziale „Literatura biznesu".