BDO Spółki Giełdowe nr 12 (1) Grudzień 2008

A   A   A

Rola audytora w procesie IPO

(Autor: dr Katarzyna Iwuć, Źródło: BDO)

Perspektywa pozyskania z giełdy kapitałów umożliwiających realizację śmiałych strategii rozwoju jest niezwykle kusząca dla właścicieli i zarządów spółek. Wejście na giełdę wydaje się wówczas zadaniem pozornie prostym, jednakże jest to w rzeczywistości proces niezwykle złożony, czasochłonny i wymagający znacznego zaangażowania zarówno właścicieli, zarządu, służb finansowo-księgowych, jak i pozostałych pracowników spółki.

 

Z uwagi na złożoność procesu IPO i konieczność zastosowania się do licznych i skomplikowanych regulacji prawnych można stwierdzić, że realizacja tego procesu bez udziału wyspecjalizowanych doradców nie jest możliwa. W czasie decydowania o wyborze sposobu pozyskania kapitału (nie zawsze giełda stanowi najlepszą opcję), przygotowywania do upublicznienia, sporządzania prospektu i jego zatwierdzania, jak też podczas samej oferty spółce powinno towarzyszyć grono zaufanych doradców. Od ich doświadczenia, wiedzy i profesjonalizmu zależy powodzenie całego projektu.

Podkreślmy w tym miejscu fakt, że o ile wprowadzenie spółki na giełdę w okresie dobrej koniunktury nie jest zadaniem trudnym, o tyle przeprowadzenie z sukcesem IPO w czasie dekoniunktury stanowi prawdziwe wyzwanie. Dlatego też w tak ważnym procesie, jak upublicznienie spółki należy dobierać współpracowników bardzo uważnie, kierując się przede wszystkim doświadczeniem i renomą partnera biznesowego.

 

Zgodnie z normami prawnymi regulującymi funkcjonowanie rynku kapitałowego, spółka musi skorzystać z pomocy dwóch partnerów, a mianowicie: domu maklerskiego oraz firmy audytorskiej. Doświadczenie wskazuje, że jest zasadne, aby w procesie IPO uczestniczyli ponadto: doradca finansowy, którym może być również firma audytorska, doradca prawny, jak też agencja zajmująca się public relations. Firma audytorska może więc w procesie IPO pełnić funkcje atestacyjne albo doradcze.

 

Prześledźmy, jakie są obszary współpracy z biegłym rewidentem pełniącym funkcje atestacyjne podczas przygotowywania prospektu emisyjnego. Otóż zadaniem biegłego rewidenta jest zbadanie i wydanie opinii o:

  • historycznych jednostkowych lub skonsolidowanych sprawozdaniach finansowych według ustawy o rachunkowości lub MSSF,
  • prognozach wyników lub wynikach szacunkowych,
  • danych finansowych pro forma,
  • śródrocznych danych finansowych.

 

Badanie historycznych danych finansowych

 

Podstawowym zadaniem biegłego rewidenta świadczącego usługi atestacyjne jest sprawdzenie, czy historyczne dane finansowe zamieszczone w prospekcie oddają prawdziwy i rzetelny obraz sytuacji spółki. Historyczne informacje finansowe obejmują ostatnie 3 lata obrotowe (lub krótszy okres od początku działalności emitenta). W prospekcie zamieszcza się oświadczenie stwierdzające, że historyczne informacje finansowe zostały zbadane przez biegłego rewidenta. W przypadku, gdy biegli rewidenci odmówili wyrażenia opinii o badanych historycznych informacjach finansowych lub gdy opinie te są negatywne lub zawierają zastrzeżenia, odmowę, negatywną opinię lub zastrzeżenia należy zamieścić w całości wraz z ich uzasadnieniem.

 

Badanie prognoz wyników lub wyników szacunkowych


Emitent może skorzystać z prawa do zamieszczenia w prospekcie prognoz finansowych (dane dotyczące bieżącego i przyszłych okresów) jak również szacunków wyników finansowych (dane dotyczące minionego okresu, dla którego nie opublikowano wyników). Jeżeli emitent skorzysta ze swojego prawa, a uważa się, że jest to dobrze postrzegane przez rynek, wówczas prognozy i szacunki podlegają badaniu przez biegłego rewidenta. Raport z badania, w którym biegły stwierdza, czy prognozy lub szacunki zostały sporządzone w prawidłowy sposób na podstawie podanych założeń oraz czy zasady rachunkowości zastosowane do opracowania prognoz wyników lub wyników szacunkowych są zgodne z zasadami rachunkowości stosowanymi przez emitenta, zamieszczany jest w prospekcie.


Schemat. Rola audytora w IPO

 

1_iwuc_schemat

Źródło: opracowanie własne


Badanie danych finansowych pro forma


Przedstawienie informacji pro forma w prospekcie jest niezbędne w przypadku znaczącej zmiany brutto sytuacji emitenta w związku z konkretną transakcją, jak np. zmiany o ponad
25% jednego lub większej liczby wskaźników wielkości przedsiębiorstwa emitenta; przykładowo sumy bilansowej lub wyniku finansowego. Efektem prac biegłego rewidenta w zakresie danych pro forma jest raport, w którym biegły stwierdza, czy informacje finansowe pro forma zostały właściwie opracowane na wskazanej w prospekcie podstawie oraz czy ta podstawa jest spójna z zasadami rachunkowości emitenta.


Badanie śródrocznych danych finansowych


Biegły rewident może również badać śródroczne dane finansowe. W sytuacji, gdy emitent opublikował kwartalne lub półroczne informacje finansowe po dacie swoich ostatnich sprawozdań finansowych zbadanych przez biegłego rewidenta, informacje te muszą zostać włączone do prospektu. Jeżeli kwartalne lub półroczne informacje finansowe zostały poddane przeglądowi lub badaniu w prospekcie, zamieszczamy raport z badania lub przeglądu; jeżeli nie zostały zbadane lub poddane przeglądowi, należy to wskazać. Gdy data prospektu przypada na ponad dziewięć miesięcy po zakończeniu ostatniego roku obrotowego poddanego badaniu przez biegłego rewidenta, w prospekcie zamieszcza się śródroczne informacje finansowe, które mogą nie być zbadane przez biegłego rewidenta (co należy wskazać) obejmujące co najmniej sześć pierwszych miesięcy roku obrotowego.

 

W kontekście powyższych rozważań na temat obowiązkowych usług świadczonych na rzecz emitenta przez biegłego zastanówmy się, jaki jest cel tychże usług? To, czego oczekują inwestorzy giełdowi, a więc potencjalni nabywcy emitowanych akcji, to przede wszystkim wiarygodna informacja historyczna stanowiąca podstawę prognoz oraz wiarygodne dane dotyczące przyszłości. Usługa poświadczająca, wykonana przez rozpoznawaną firmę audytorską o uznanej renomie, zwiększa zaufanie inwestorów. Z kolei doświadczenie firmy audytorskiej przyczynia się do sprawnego przygotowania prospektu i uniknięcia opóźnień, czego nie można przecenić, gdyż moment debiutu na giełdzie ma kluczowe znaczenie dla jego powodzenia.

 

Jak już wcześniej wspomnieliśmy, dla powodzenia procesu IPO wskazane jest, aby spółka skorzystała z usług doradczych, a rolę doradcy może pełnić firma audytorska. Katalog potencjalnych usług jest bardzo szeroki w zależności od konkretnych potrzeb emitenta. Przykładowo współpraca pomiędzy emitentem a firmą audytorską może dotyczyć: wyceny akcji, doradztwa podatkowego, due dilligence finansowego i podatkowego, pomocy w zastosowaniu MSSF, pomocy w przygotowaniu prospektu i wsparcia podczas jego zatwierdzania.

 

Przeprowadzona z sukcesem emisja nie kończy współpracy firmy audytorskiej i emitenta. Wejście na giełdę powoduje konieczność spełnienia wymagań inwestorów, co polega między innymi na zwiększeniu przejrzystości działania, dlatego też sprawozdania finansowe za kolejne lata muszą podlegać badaniu przez biegłego rewidenta, a sprawozdania półroczne objęte są obowiązkiem przeglądu. Ponadto firma audytorska może pomóc emitentowi w bieżącym raportowaniu, jak również w stosowaniu coraz bardziej rygorystycznych zasad dobrych praktyk. Warto zatem korzystać z usług renomowanej firmy audytorskiej w zakresie obowiązkowych usług atestacyjnych, jak też z doświadczenia tej firmy jako doradcy w procesie IPO.



dr Katarzyna Iwuć

Autorka specjalizuje się w instrumentach finansowych.


<< powrót

KONTAKT

Zadaj nam pytanie a nasz ekspert skontakuje się z Tobą w najbliższym czasie

NASZE BIURA

Sprawdź gdzie w Polsce znajdziesz nasze biura
ARCHIWUM

WYSZUKIWARKA

Wpisz poniżej szukane słowo lub frazę
Wyszukiwanie zaawansowane
Biuletyn

Kategoria
Autor

Źródło

SUBSKRYPCJA

Chcesz otrzymywać najnowsze informacje o naszych szkoleniach? Zapisz się!

SZKOLENIA

NASI PARTNERZY